فصل اوّل مقدّمات هجرت 1 . اهداف و انگيزه‌ها دربارهء انگيزه‌ها و اهداف هجرت از مكّه به چند نكته اشاره مىكنيم ؛ 1 . مكّه سرزمين مناسبى براى ادامه دعوت نبود و رسول خدا ( ص ) نهايت بهره‌بردارى ممكن را از اين شهر كرده بود و هيچ اميدى براى پيوستن گروه‌هاى ديگرى - لااقل در آينده نزديك - به آيين اسلام نداشت . هنگامى ماندن در اين شهر و تحمّل آزار و اذيّت قريش قابل توجيه بود كه اميد مىرفت ، با ورود دسته‌هاى جديد به حوزهء مسلمانى ، اسلام قدرت گيرد ، امّا حال كه مكّه گروه‌هايى از جوانان مؤمن و مستضعف را تقديم اسلام كرده ، جز موانع گسترده براى جلوگيرى از نشر و گسترش دين چيزى ندارد ، نه تنها ماندن در اين شهر قابل توجيه نيست ، بلكه خيانت به دعوت اسلامى و فراهم نمودن زمينه نابودى و فروپاشى آن است . 2 . رسول اكرم ( ص ) به عنوان نماينده و مبلّغ آيين توحيدى نمىتوانست به پيشرفت‌هاى اندك دوران مكّه بسنده كند ، زيرا اسلام دين همهء بشريت است و